W pierwszą rocznicę śmierci papieża Franciszka wspominamy zmarłego papieża i niektóre z najważniejszych momentów jego pontyfikatu.
Więcej artykułów o Kościele znajdziesz na stronie głównej: ewtn.pl
Źródło: EWTN NEWS | 21 kwietnia 2026 | Francesca Pollio Fenton
Photo credit: Daniel Ibáñez/CNA; Vatican Media
Tekst został przetłumaczony i opracowany na podstawie oryginalnych materiałów źródłowych przez EWTN Polska.
Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się do newslettera.
21 kwietnia 2025 roku dzwony Bazyliki Świętego Piotra zabrzmiały dla papieża Franciszka, obwieszczając koniec jego życia i 12-letniego pontyfikatu. Jako 265. następca św. Piotra, argentyński papież pozostawił trwały ślad w Kościele katolickim.
Oto dziewięć ważnych momentów, które stały się częścią dziedzictwa papieża Franciszka:
1. Wybór pierwszego papieża Ameryki Łacińskiej
Urodzony w Buenos Aires w Argentynie papież Franciszek był pierwszym papieżem z Ameryki Łacińskiej i pierwszym jezuitą sprawującym ten urząd – dwa „pierwsze” wydarzenia, które sygnalizowały odejście od historycznie eurocentrycznego Kościoła. Wybór imienia Franciszek, inspirowany przez św. Franciszka z Asyżu, wskazywał na priorytety zakorzenione w pokorze, ubóstwie i trosce o stworzenie.
Już jego pierwsze wystąpienie łamało konwencję: nie było tradycyjnych szat, żadnych wzniosłych proklamacji — tylko ciche „buona sera” i prośba, aby tłum modlił się za niego, zanim udzieli mu błogosławieństwa.
2. Publikacja Laudato Si’
Wraz z wydaniem encykliki Laudato Si’ w 2015 roku, Ojciec Święty uczynił Kościół katolicki ważnym głosem moralnym w globalnej dyskusji na temat klimatu. Dokument ujął dewastację środowiska nie tylko jako problem naukowy czy polityczny, ale jako kryzys duchowy i etyczny związany z nierównościami i godnością człowieka. Mówił o Ziemi jako o „naszym wspólnym domu”, wzywając do zbiorowej odpowiedzialności między narodami i religiami. Encyklika odbiła się szerokim echem poza kręgami katolickimi, wzbudzała kontrowersje, ale także zyskiwała uznanie obrońców środowiska na całym świecie.
3. Wizyta w Stanach Zjednoczonych i przemówienie przed Kongresem
We wrześniu 2015 roku papież Franciszek odbył swoją jedyną wizytę w Stanach Zjednoczonych i jako pierwszy papież przemawiał przed Kongresem. Wykorzystał tę okazję, aby poruszyć tematy imigracji, nierówności ekonomicznych i moralnej odpowiedzialności przywódców politycznych. Nawiązując do postaci takich jak Martin Luther King Jr. i Dorothy Day, sformułował swoje przesłanie w kategoriach sprawiedliwości i godności człowieka, zachęcając prawodawców do działania na rzecz dobra wspólnego.
4. Rozpoczęcie Światowego Dnia Ubogich
W listopadzie 2017 roku papież Franciszek po raz pierwszy w historii zorganizował Światowy Dzień Ubogich i zasiadł do obiadu z 4000 ubogich i potrzebujących z Rzymu. Obchodzony w 33. niedzielę zwykłą, papież Franciszek ustanowił Światowy Dzień Ubogich w swoim liście apostolskim „ Misericordia et Misera” , ogłoszonym 20 listopada 2016 roku, na zakończenie Jubileuszowego Roku Miłosierdzia. Celem wydarzenia jest zachęcenie katolików do refleksji nad tym, jak ważnym aspektem Ewangelii jest ubóstwo, oraz do spotkania z ubogimi.
5. Stawienie czoła kryzysowi nadużyć ze strony duchowieństwa
Zmierzenie się z kryzysem nadużyć seksualnych wśród duchowieństwa stało się jednym z najważniejszych i najtrudniejszych aspektów pontyfikatu Franciszka. W 2014 roku powołał on Papieską Komisję ds. Ochrony Nieletnich, która działa na rzecz ochrony godności nieletnich i dorosłych osób narażonych na niebezpieczeństwo, takich jak ofiary nadużyć seksualnych.
Jego najważniejsza reforma prawna pojawiła się wraz z ustawą Vos Estis Lux Mundi (2019), która stworzyła globalny system zgłaszania nadużyć, zobowiązała diecezje na całym świecie do ustanowienia dostępnych mechanizmów zgłaszania oraz wprowadziła procedury badania biskupów oskarżonych o niewłaściwe postępowanie lub tuszowanie. W tym samym roku zniósł „ tajemnicę papieską ” – zasadę poufności chroniącą poufne informacje dotyczące zarządzania Kościołem powszechnym – w przypadkach nadużyć.
6. Pasterz modlący się za świat w czasie globalnej pandemii
Wczesne dni pandemii COVID-19 przyniosły jeden z najtrwalszych obrazów pontyfikatu Franciszka: papieża stojącego samotnie na zalanym deszczem placu Świętego Piotra, udzielającego niezwykłego błogosławieństwa „urbi et orbi” światu pogrążonemu w kryzysie. Był to moment surowej symboliki – pustki, bezbronności i cichej solidarności.
Podczas pandemii Franciszek wzywał do globalnej współpracy, apelował o poszanowanie wskazówek naukowych i opowiadał się za sprawiedliwą dystrybucją szczepionek.
7. Historyczna wizyta w Iraku
Jedną z najbardziej poruszających podróży papieża Franciszka była jego podróż do Iraku w 2021 roku, pierwsza w historii papieża, podjęta pomimo zagrożeń bezpieczeństwa i wciąż trwających zniszczeń pozostawionych przez lata wojny i wzrost ISIS. Odwiedzając miasta takie jak Mosul i Karakosz – miejsca naznaczone przemocą i prześladowaniami chrześcijan – Ojciec Święty przekazał przesłanie o odporności, współistnieniu i nadziei.
Jego historyczne spotkanie z Wielkim Ajatollahem Alim al-Sistanim w Nadżafie było ważnym momentem dialogu międzyreligijnego, podkreślając jego zaangażowanie w budowanie mostów między religiami. Modląc się wśród ruin kościołów i zwracając się do przesiedlonych społeczności, papież starał się nagłośnić głosy tych, którzy doświadczyli konfliktów i przesiedleń, podkreślając tym samym centralny temat swojego pontyfikatu.
8. Synod o synodalności
Kolejną kluczową inicjatywą pontyfikatu Franciszka był Synod o synodalności — ambitny, wieloletni proces mający na celu przekształcenie sposobu, w jaki Kościół katolicki słucha, rozeznaje i podejmuje decyzje.
Synod, który rozpoczął się w 2021 r. i zakończył ogólnoświatowymi zgromadzeniami w Rzymie w październiku 2024 r., przyciągnął bezprecedensową liczbę uczestników ze strony osób świeckich, kobiet i grup marginalizowanych, co było wyrazem pragnienia Franciszka, aby Kościół był bardziej inkluzywny i konsultacyjny.
Zamiast koncentrować się na jednym problemie, skupiono się na samej idei „synodalności”: wspólnej odpowiedzialności i dialogu na wszystkich poziomach Kościoła. Wśród poruszanych tematów znalazły się rola kobiet i świeckich, odpowiedzialność duchownych, pomoc grupom marginalizowanym oraz ekumenizm.
9. Jego ostatnia, międzynarodowa podróż papieska
Zaledwie siedem miesięcy przed śmiercią papież Franciszek wyruszył w 12-dniową podróż, liczącą ponad 32 000 kilometrów i obejmującą siedem lotów przez Azję i Oceanię. Podróż do Indonezji, Papui-Nowej Gwinei, Timoru Wschodniego i Singapuru była jego najbardziej ambitną podróżą zagraniczną i najdłuższą w ciągu 12 lat pontyfikatu.
Podróżując do regionów, w których katolicy stanowią mniejszość, podkreślał znaczenie dialogu międzyreligijnego w Indonezji, gdzie większość stanowią muzułmanie, troskę o środowisko i wspieranie rdzennych społeczności w Papui-Nowej Gwinei, zachęcał młodzież do pielęgnowania nadziei, braterstwa i wiary w Timorze Wschodnim, a także podkreślał znaczenie spójności społecznej i ochrony najsłabszych w bogatym społeczeństwie Singapuru.
Zobacz także:
